თეიმურაზ გვანცელაძე -აფხაზურ-ადიღურ ეთნოსთა დივერგენციის პრობლემა


downloadაფხაზურ-ადიღურ ეთნოსთა დივერგენციის პრობლემა.

სტატიის სანახავად მიყევით ბმულს:

afxazur-adirur-etnosta-divergenciis-problema

Рубрика: აფხაზეთის ისტორია, აფხაზი ხალხის ეთნოლოგია | Оставить комментарий

თეიმურაზ გვანცელაძე — აფხაზოლოგიის ძირითადი პრობლემები თანამედროვე დისკურსში


_DSC9409 აფხაზოლოგია   კავკასიოლოგიის დამოუკიდებელი სამეცნიერო დარგია. იგი იკვლევს აფხაზი (აფსუა) ხალხის იდენტობას, ეთნოგენეზისსა და ეთნიკურ ისტორიას, ეთნოლოგიურ თავისებურებებს, ანთროპოლოგიურ სპეციფიკას, აფხაზურ ენას, ზეპირსიტყვიერ და მუსიკალურ ფოლკლორს, აფხაზურ ლიტერატურას, მხატვრობას, პროფესიულ მუსიკას, თეატრს…

აფხაზოლოგიას, გარდა წმინდა სამეცნიერო მიზნებისა, ევალება სეპარატიზმის საწინააღმდეგო მტკიცე სამეცნიერო ბაზის შექმნაც.

აფხაზოლოგია სამეცნიერო დარგად ჩამოყალიბდა მე-19 საუკუნეში, როცა შეიქმნა ქართველ და უცხოელ მკვლევართა პირველი პროფესიონალური სამეცნიერო ნაშრომები. ამ მიმართულებით მომუშავე ავტორები ორ ჯგუფად შეიძლება დაიყოს: Читать далее

Рубрика: აფხაზეთის ისტორია, აფხაზური ენა, სსუ აფხაზური ენისა და კულტურის ინსტიტუტის საქმიანობა, სხვადასხვა, ქართულ–აფხაზური კულტურული ურთიერთობანი | Метки: , , , | Оставить комментарий

თამარ გითოლენდია — პოლისემია და ომონიმია ქართულში აფხაზური პარალელებითურთ


Tamar Gitolendiaდაიბეჭდა თამარ გითოლენდიას წიგნი ,,პოლისემია და ომონიმია ქართულში აფხაზური პარალელებითურთ». ნაშრომი ეძღვნება პოლისემიისა და ომონიმიის პრობლემის პარალელურ განხილვას ქართული და აფხაზური ენების  მასალაზე.

რედაქტორი — თეიმურაზ გვანცელაძე.

რეცენზენტები — ქეთევან მარგიანი, ლეილა ავიძბა, ნიკო ოთინაშვილი.

ISBN 978-9941-0-7261-1

წიგნი გამოიცა აფხაზეთის ა.რ. განათლებისა და კულტურის სამინისტროს მეცნიერთა მხარდაჭერის პროგრამის გრანტით.

თბილისი, 2014

 

შინაარსი Читать далее

Рубрика: აფხაზური ენა | Метки: , , , | Оставить комментарий

სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აფხაზური ენისა და კულტურის ინსტიტუტის 2014 წელს შესრულებული მუშაობის ანგარიში


საგანმანათლებლო პროგრამის ფუნქციონირების უზრუნველყოფა:

   ინსტიტუტის ბაზაზე ფუნქციონირებას განაგრძობდა ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის აფხაზური ფილოლოგიის საბაკალავრო პროგრამა:

1912541_683384641707447_2050394_n   ა. მოქმედებდა 3 ჯგუფი, მათგან ერთი ძირითადი სპეციალობისა (major),ხოლო 2 — დამატებითი სპეციალობისა (minor);

   ბ. 2014 წლის დეკემბერში პროგრამის სტუდენტებიდან წარჩინებული სწავლის გამო  პრეზიდენტის სტიპენდია დაენიშნა 3 სტუდენტს: ნინო მაჭარაშვილს, მარიამ აზირაშვილსა და ირენა ნადოევს;

   გ. პროგრამის სტუდენტებს აფხაზოლოგიურ სალექციო კურსებს უკითხავდნენ ინსტიტუტის თანამშრომლები: ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი თეიმურაზ გვანცელაძე, ფილოლოგიის აკადემიური დოქტორი თამარ გითოლენდია და დოქტორანტი სოფიკო ჭაავა;

   დ. საბაკალავრო ნაშრომი დაიცვა აფხაზური ფილოლოგიის საბაკალავრო პროგრამის კურსდამთავრებულმა გვანცა გიგუაშვილმა. Читать далее

Рубрика: სსუ აფხაზური ენისა და კულტურის ინსტიტუტის საქმიანობა, სხვადასხვა | Метки: | Оставить комментарий

თეიმურაზ გვანცელაძე. მოგონება. ჩეჩნეთ–ინგუშეთი 1991 წლის 23 თებერვალს


1960334_233726730144831_1031624790_nდღეს შესრულდა ზუსტად 70 წელი იმ დღიდან (1944 წლის 23 თებერვლიდან), როცა საბჭოთა იმპერიის ხელმძღვანელობის მითითებით კბილებამდე შეიარაღებულმა შინაგანი ჯარის ნაწილებმა ერთ ღამეში ალყა შემოარტყეს ყველა ჩეჩნურ და ინგუშურ სოფელს, მიაყენეს ცარიელი სატვირთო მანქანები, ან, სადაც რკინიგზა უდგებოდა, პირუტყვის გადასაყვანი ვაგონები და მოსახლეობას გამოუცხადეს, მინიმალურ დროში მომზადებულიყვნენ და გამოცხადებულიყვნენ დანიშნულ ადგილას 3 დღის სამყოფი სასმელ–საჭმლით. ქალაქებში კი სათითაოდ აკითხავდნენ ჩეჩნურ–ინგუშურ ოჯახებს და მიერეკებოდნენ რკინიგზის სადგურზე.

   ელდანაცემი მოსახლეობა ვერ ასწრებდა გონს მოსვლასა და მომზადებას, მით უმეტეს, რომ არ იცოდნენ, რას უპირებდნენ. სამხედროებმა სრულად მოკრიბეს ქალები, ბავშვები, მოხუცები, ავადმყოფები (ჯანსაღი მამაკაცები ამ დროს ფრონტზე იბრძოდნენ და იცავდნენ იმ სახელმწიფოს, რომელმაც მათ ოჯახებს განაჩენი გამოუტანა). ამოიკითხეს სიები, დაათვალიერეს შეკრებილნი, ჩამოართვეს «ზედმეტი» სურსათი და ძვირფასეულობა, შეყარეს მანქანებზე და გააქანეს უახლოეს სარკინიგზო სადგურებზე, სადაც ყველას თავი უკრეს ვაგონებში და კარები გარედან გადარაზეს. ზოგ სოფელში, მაგალითად, ხაიბახში ინვალიდები და სნეულები ფარეხში შერეკეს, ფარეხს ნავთი მიასხეს, ცეცხლი წაუკიდეს და თან ავტომატ–ტყვიამფრქვევის ჯერიც მიუშვეს. Читать далее

Рубрика: სხვადასხვა | Метки: | 1 комментарий

თეიმურაზ გვანცელაძე — აფხაზური ენა, ლიტერატურა და სკოლა 1938-1954 წლებში


აფხაზ ავტორთა სამეცნიერო, საგანმანათლებლო და პუბლიცისტურ ნაშრომებში, აგრეთვე სოციალურ ქსელებში განთავსებულ მასალაში ხშირად გამოითქმის ბრალდებანი, რომელთა მიხედვითაც, აფხაზეთში 1938-1954 წლებში, როცა აფხაზური სამწიგნობრო ენა ეფუძნებოდა ქართულ გრაფიკას, მიმდინარეობდა აფხაზთა გაქართველება და ამის გამო იზღუდებოდა აფხაზური ენისა და ლიტერატურის უფლებები.

კერძოდ, აღნიშნავენ, რომ ამ პერიოდში აფხაზურ სკოლებში სწავლება გადაყვანილ იქნა ქართულ ენაზე არა მარტო სკოლის მაღალ კლასებში, არამედ დ ა წ ყ ე ბ ით  კ ლ ა- ს ე ბ შ ი ც კი, რითაც თურმე მზადდებოდა ნიადაგი აფხაზთა გაქართველებისათვის. მაგალითად, ცნობილი აფხაზი ლიტერატურათმცოდნე და ქართული ენიდან მრავალი წიგნის აფხაზურ ენაზე შესანიშნავად მთარგმნელი ვლადიმერ წვინარია 1986 წელს გამოცემულ «აფხაზური ლიტერატურის ისტორიის» ერთ-ერთ თავში XX საუკუნის 50-იანი წლების დასაწყისის შესახებ წერდა: Читать далее

Рубрика: აფხაზეთის ისტორია, აფხაზური ენა, აფხაზური ენის გაკვეთილები, სხვადასხვა, ქართულ–აფხაზური კულტურული ურთიერთობანი | Метки: , , , , , , | 3 комментария

აფხაზური ენისა და კულტურის ინსტიტუტის 2013 წლის მუშაობის მოკლე ანგარიში


პუბლიკაციები

535563_375353129177268_394243485_nმონოგრაფია:
1. აფხაზური ენის პირველი ლექსიკონი. ვლადიმერ რომანოვი, აბაზური ლექსიკონი. ლექსიკონის ტექსტი გამოსაცემად მოამზადა, აფხაზური დიალექტური ფორმები აღადგინა, წინასიტყვაობა და გამოკვლევა დაურთო პროფესორმა თეიმურაზ გვანცელაძემ. თბილისი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა, სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აფხაზური ენისა და კულტურის ინსტიტუტი. თბილისი, 2013, 205 გვ.

სტატიები და მოხსენებათა თეზისები:

1. თეიმურაზ გვანცელაძე. შოთა რუსთაველის პოემა «ვეფხისტყაოსნის» დიმიტრი გულიას პირველი აფხაზური თარგმანი. – ქუთაისის ილია ჭავჭავაძის სახელობის სამეცნიერო ბიბლიოთეკის წელიწდეული, ტ. IV. ქუთაისი, 2012 წ. (გამოიცა 2013 წელს); Читать далее

Рубрика: სხვადასხვა, ჩვენი გამოცემები | Метки: , , , , | Оставить комментарий